Có bao giờ, giữa nhịp sống hối hả của buổi chiều Hà Nội, khi tan làm và dừng lại chờ đèn đỏ, chúng ta thử quan sát những đứa trẻ xung quanh mình. Có em ngủ gục sau lưng bố mẹ vì mệt, có em vẫn ríu rít kể chuyện trường lớp, có em ôm theo một cây đàn nhỏ, vỏ hộp còn lấm bụi đường. Những hình ảnh rất đời ấy khiến tôi nhiều lần tự hỏi: con trẻ của chúng ta đang lớn lên như thế nào, và nhà trường đang mang đến cho các em điều gì ngoài kiến thức. Chúng ta vẫn thường nói “trẻ em hôm nay, thế giới ngày mai”, nhưng với những người làm giáo dục, câu hỏi day dứt hơn là: một đứa trẻ học giỏi liệu đã đủ, nếu các em lớn lên trong căng thẳng, thiếu niềm vui và thiếu những khoảng lặng để cảm nhận cuộc sống.

Thực tế cho thấy, giáo dục hiện đại không còn chỉ là câu chuyện của điểm số hay thành tích. Trong tâm lý học phát triển, trí tuệ cảm xúc và thể chất chính là nền tảng nâng đỡ cho trí tuệ học thuật. Nếu chỉ chú trọng học kiến thức mà thiếu đi sự cân bằng về Văn – Thể – Mỹ, nhiều học sinh rất dễ rơi vào trạng thái mệt mỏi tinh thần kéo dài, điều mà sách vở hay bài kiểm tra khó có thể giải quyết. Chính vì vậy, mục tiêu phát triển toàn diện Văn – Thể – Mỹ cho học sinh Thủ đô không còn là một khẩu hiệu, mà đang trở thành yêu cầu thực tế của đời sống học đường. Những tiết học âm nhạc, mỹ thuật, thể thao, nếu được tổ chức đúng cách, có thể trở thành khoảng thở quý giá giữa lịch học dày đặc, nơi học sinh được thư giãn, được thể hiện bản thân và được là chính mình.

Những chuyển động ấy đang dần hiện hữu trong các trường học Hà Nội. Ngày 12 tháng 1 vừa qua, Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Nội đã tổ chức Liên hoan tài năng nhạc cụ học sinh phổ thông thành phố Hà Nội lần thứ nhất, năm học 2025–2026. Lần đầu tiên, một liên hoan nhạc cụ được tổ chức ở quy mô toàn thành phố, quy tụ học sinh từ tiểu học đến trung học phổ thông và giáo dục thường xuyên. Với 161 tiết mục dự thi, các em mang đến sân khấu những phần trình diễn đa dạng, từ piano, guitar, violin đến saxophone, từ âm hưởng hiện đại đến chất liệu dân gian. Mỗi tiết mục là một màu sắc riêng, cho thấy sự luyện tập nghiêm túc và niềm đam mê nghệ thuật được nuôi dưỡng ngay trong môi trường học đường.

Lê Song Tùng, học sinh Trường THPT Trương Định, đã theo đuổi saxophone suốt 5 năm, chia sẻ rằng đây là lần đầu tiên em được tham gia một sân chơi được tổ chức bài bản và chuyên nghiệp như vậy. “Em có cơ hội cọ xát, xem phần trình diễn của các bạn và hiểu thêm về nhiều loại nhạc cụ khác nhau. Điều đó giúp em có thêm động lực để tiếp tục theo đuổi âm nhạc”, Tùng nói. Những cảm xúc ấy không chỉ xuất hiện trên sân khấu liên hoan, mà còn bắt nguồn từ chính các lớp học thường ngày.

Tại Trường THCS Mễ Trì, trong giờ học âm nhạc, cô giáo Cao Thị Phương Lan lựa chọn cách tiếp cận gần gũi và linh hoạt, đưa trò chơi và những bài hát phù hợp lứa tuổi vào bài giảng để học sinh chủ động tham gia. “Khi tiết học trở nên sinh động, các em không chỉ học nhạc mà còn được giải tỏa căng thẳng, kết nối với thầy cô và bạn bè”, cô Lan chia sẻ. Hạp Thị Hồng Ngọc, học sinh lớp 7A0, cho biết mỗi giờ học nhạc giúp em cảm thấy thư giãn, bay bổng hơn sau nhiều tiết học căng thẳng. Còn Trần Đại Nghĩa, bạn học cùng lớp, thì nói rằng những tiết học ấy khiến em cảm thấy vui vẻ hơn và gắn bó hơn với thầy cô, mái trường.

Để những giờ học nghệ thuật không dừng ở hình thức, vai trò đầu tư của nhà trường là yếu tố then chốt. Bà Nguyễn Thị Thịnh, Hiệu trưởng Trường THCS Mễ Trì, cho biết nhà trường đã chuẩn bị đầy đủ cơ sở vật chất để đáp ứng yêu cầu của chương trình giáo dục phổ thông mới, với hơn 30 cây piano cùng nhiều nhạc cụ khác, tạo điều kiện để giáo viên triển khai bài giảng hiệu quả. Không chỉ dừng ở âm nhạc, nhiều trường học trên địa bàn Hà Nội đang đồng thời chú trọng giáo dục thể chất và mỹ thuật. Nguyễn Minh Hạnh, học sinh Trường THCS Lương Yên, chia sẻ rằng các tiết học này giúp học sinh phát triển năng khiếu, đồng thời học được những bài học về tri thức và nhân cách, trong một môi trường học đường thân thiện và tích cực.

Giáo dục Văn – Thể – Mỹ cũng đang nhận được sự đồng hành từ địa phương và gia đình. Ông Bùi Ngọc Kính, Phó Chủ tịch UBND phường Từ Liêm, cho biết địa phương ủng hộ chủ trương mỗi học sinh biết chơi ít nhất một nhạc cụ, ngay từ bậc mầm non đã hình thành các câu lạc bộ âm nhạc, đặc biệt chú trọng nhạc cụ dân tộc, nhằm góp phần hình thành và phát triển nhân cách cho trẻ. Ở góc độ quản lý ngành, bà Trần Thị Thu Hà, Trưởng phòng Chính trị tư tưởng và Công tác học sinh sinh viên, Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Nội, khẳng định việc tổ chức Liên hoan tài năng nhạc cụ là bước tiếp nối sau thành công của các liên hoan ban nhạc và hợp xướng, với mong muốn tạo ra những sân chơi để học sinh phát huy năng khiếu, sở trường và niềm đam mê, từ đó phát triển toàn diện về đức, trí, thể, mỹ.

Từ góc nhìn của người làm truyền thông và giáo dục, tôi cho rằng điều quan trọng nhất lúc này không chỉ là có thêm các sân chơi hay tiết học, mà là cách chúng ta tổ chức chúng sao cho thực chất. Giáo dục Văn – Thể – Mỹ chỉ thật sự có ý nghĩa khi mỗi giờ học mang lại niềm vui, sự giải tỏa và cảm giác được tôn trọng cho học sinh. Khi đó, trường học không chỉ là nơi truyền đạt kiến thức, mà trở thành một không gian sống, nơi con trẻ Hà Nội được lớn lên khỏe mạnh, tự tin và có một tuổi thơ đúng nghĩa. Đầu tư cho giáo dục toàn diện vì thế chính là đầu tư cho tương lai lâu dài của Thủ đô, một tương lai được xây dựng từ những con người không chỉ giỏi kiến thức, mà còn giàu cảm xúc, có bản lĩnh và biết sống có trách nhiệm với cộng đồng.

Xem đầy đủ chương trình Hà Nội 18h tại đây.