Tôi có nhiều chuyến đi bằng tàu hoả, tôi luôn thích hoả xa vì cảm giác “vintage” mà nó gieo vào ta giữa những hối hả nhanh như vũ bão của cuộc sống. Cái nhịp di chuyển của tàu cho ta không gian để trốn vào một khoảng trống của thời gian.

Vào ngày 31 tháng 12, khi cả thế giới ngoài kia đang hối hả chen chúc trong những bữa tiệc đếm ngược đầy ánh đèn màu và tiếng nhạc dồn dập, mình chọn bước lên chuyến tàu California Zephyr mang số hiệu 5 tại ga Union Station, Chicago. Lịch trình ghi rõ: khởi hành lúc 14:00. Điểm đến cuối cùng: Emeryville, San Francisco. Tổng hành trình dài 2.438 dặm (gần 4.000 cây số), băng qua 7 tiểu bang, vượt hai dãy núi huyền thoại Rockies và Sierra Nevada trong vòng 52 tiếng đồng hồ. 

Chuyến tàu có tên là California Zephyr. Cái tên này hay và thơ đến nao lòng vì nó mang trọn vẹn tinh thần lãng mạn của những kẻ mộng mơ thế kỷ trước. Trong tiếng Hy Lạp cổ đại, “Zephyr” (Zephyrus) là tên của vị thần Gió Tây, ngọn gió thoảng dịu nhẹ, ấm áp, báo hiệu mùa xuân về. California Zephyr không còn là tên một cỗ máy sắt thép vô tri, mà là “Ngọn gió ấm phương Tây thổi về hướng California”. Nó gợi lên hình ảnh một hành trình lữ lành đầy chất thơ: một con tàu lướt đi êm ả như một làn gió tự do, cuốn phăng đi cái lạnh giá, khô khằn của miền Trung Tây để chở người ta về phía bờ biển ngập nắng ấm và những giấc mơ hoang dại của California. Ngay từ cái tên, con tàu đã định vị mình là một chuyến viễn du của cảm xúc, chứ không đơn thuần là một phương tiện giao thông. 

Và tôi cũng đang rất háo hức với hai đêm ngủ trên tàu, một giao thừa lơ lửng giữa hai thế kỷ, ngắt kết nối với thế giới để trôi vào một khoảng trắng mênh mông của tuyết và gió.

1. “Chiếc hộp kính” ngắm nhìn đại lộ hư không

Điểm mình mê nhất, và cũng là lý do mình chọn California Zephyr thay vì bất kỳ chuyến bay chớp nhoáng nào, chính là toa Sightseer Lounge. Khác với những khoang tàu thông thường với những ô cửa sổ vuông vức bị giới hạn tầm nhìn, toa xe này là một kiệt tác kiến trúc di động. Những tấm kính vòm khổng lồ kéo dài từ ngang hông lên sát trần nhà, loại bỏ hoàn toàn những ranh giới ngăn cách giữa con người và thiên nhiên. Ngồi ở đây, bạn không còn là “người xem” phong cảnh nữa; bạn bị nuốt chửng vào trong lòng nó. Trưa ngày 31 tháng 12, tàu lăn bánh rời Chicago. Ngoài kia, tuyết Illinois bắt đầu rơi, nhuộm trắng xóa những vùng nông thôn Mendota và những cánh đồng ngô ngái ngủ của miền Trung Tây. Khi tàu băng qua dòng sông Mississippi đóng băng ở Burlington, Iowa lúc hoàng hôn buông xuống, những mảng băng trôi lững lờ dưới ánh chiều tà màu xám bạc hiện lên sắc nét qua vòm kính. Nó làm mình nhớ đến những thước phim trong The Grand Budapest Hotel của Wes Anderson, hay những chuyến tàu xuyên Siberia trong văn chương của Paul Theroux – nơi chiếc tàu là một thực thể cô độc chuyển động giữa một phông nền tĩnh lặng tuyệt đối. Nhưng ở đây, cái lạnh âm độ của mùa đông nước Mỹ chỉ còn là một lớp nền thị giác. Bên trong toa kính, lò sưởi ấm áp, tiếng rầm rì của bánh xích sắt miết trên đường ray tạo nên một thứ âm thanh ASMR dễ chịu vô cùng.

2. Tiệc giao thừa ở “Trạm trung chuyển” Denver và khoảnh khắc vượt Rockies

Đêm giao thừa, tàu lầm lũi lao qua những bình nguyên phẳng lặng của Nebraska dưới bầu trời đêm đen sẫm. Đúng khoảnh khắc 0:00 giờ, khi kim đồng hồ nhảy sang ngày 1 tháng 1 năm mới, không có pháo hoa, không có tiếng hò reo “Happy New Year” vang dội. Chỉ có tiếng còi tàu rít lên cô độc giữa thảo nguyên tuyết trắng, và bóng tối mênh mông bao trùm ngoài ô cửa kính. Mình tự cụng ly nước lọc của mình vào cửa kính, mỉm cười chào một tuổi mới, một chương mới của cuộc đời bằng sự im lặng bình yên nhất có thể.

Đến 8:46 sáng ngày đầu năm mới, tàu cập ga Union Station ở Denver, Colorado. Đây là lúc “bữa tiệc” thị giác thực sự bắt đầu. Rời Denver, con tàu bắt đầu màn leo dốc ngoạn mục để chinh phục dãy Rocky Mountains. Từ vòm kính của toa Lounge, bạn sẽ thấy đoàn tàu uốn lượn như một con rắn khổng lồ, một bên là vách đá dựng đứng phủ đầy tuyết trắng, một bên là vực sâu hun hút. Tàu chui vào đường hầm Moffat Tunnel dài hơn 6 dặm – mười phút tối tăm hoàn toàn như một cái kén thời gian – để rồi khi vừa thoát ra, cả khán phòng toa kính đồng loạt “Ồ” lên kinh ngạc. Đoạn chạy dọc sông Colorado đóng băng ở Gore Canyon là những thước phim cinematic nhất mà mình từng chứng kiến: sự tương phản tuyệt mỹ giữa đá đỏ, tuyết trắng, bầu trời xanh ngắt và dòng nước đóng băng lấp lánh như pha lê dưới nắng xuân đầu tiên.

3. Toa ăn (Dining Car) – Nơi những người cô đơn va vào nhau

Có một luật bất biến trên các chuyến tàu đường dài của Amtrak: Communal Seating (Xếp bàn chung). Nếu bạn đi một mình như mình, khi đến giờ ăn sáng, trưa hay tối, người quản lý toa ăn (Dining Car) sẽ không xếp cho bạn ngồi bàn riêng. Họ sẽ xếp bạn ngồi chung bàn với ba người hoàn toàn xa lạ khác để lấp đầy chiếc bàn bốn chỗ. Đối với một người quen với nhịp sống phòng thủ của đô thị, đây ban đầu có thể là một thử thách. Nhưng trên chuyến tàu này, nó lại là điều kỳ diệu nhất.

Bữa trưa ngày mùng 1, mình được xếp ngồi chung với một cặp vợ chồng già đã nghỉ hưu từ Utah đang trên đường đi thăm cháu, và một cậu bạn trẻ mang theo chiếc ba lô sờn cũ đang đi tìm cảm hứng viết nhạc. Trong lúc chờ đĩa bít tết nóng hổi và ly vang đỏ, chúng mình trò chuyện. Không có những câu hỏi xã giao áp lực kiểu “bạn làm nghề gì, thu nhập bao nhiêu”. Trên tàu, người ta chỉ hỏi nhau: “Bạn lên tàu từ ga nào?”, “Bạn định đi đến đâu?”, và “Phong cảnh lúc nãy bạn thấy thế nào?”.

Bữa ăn chung biến những người xa lạ thành những người đồng hành tạm thời. Chúng mình chia sẻ cho nhau những lát bánh mỳ, kể cho nhau nghe về những vùng đất mình từng qua. Sự kết nối ấy mộc mạc, chân thành và ấm áp vô cùng, giống hệt như trích đoạn mà nhà văn Paul Theroux từng viết trong cuốn The Great Railway Bazaar: “Tàu hỏa giống như một thế giới thu nhỏ, nơi người ta sẵn sàng phơi bày tâm hồn mình với một người xa lạ vì biết rằng sau chuyến đi, họ sẽ không bao giờ gặp lại nhau nữa.”

4. Vượt Donner Pass và cú chạm hạ cánh ở San Francisco

Ngày thứ hai của hành trình (2 tháng 1) đưa con tàu băng qua sa mạc Utah cằn cỗi nhưng đầy sắc màu địa chất trước khi lầm lũi leo lên dãy Sierra Nevada qua con đèo Donner Pass lịch sử.

Mùa đông ở Sierra Nevada là một câu chuyện thần thoại khác. Những rặng thông khổng lồ, những thác nước đóng băng lơ lửng giữa lưng chừng núi, và những đoạn hầm tuyết (snowsheds) bằng gỗ cũ kỹ che chắn cho đường ray khỏi lở tuyết. Ngồi trong toa kính lúc này, nhìn tuyết rơi dày đặc bám vào mặt kính rồi tan chảy, mình thấy mình nhỏ bé vô cùng trước thiên nhiên vĩ đại của nước Mỹ. 

Khi con tàu dần hạ độ cao, thung lũng Sacramento xanh mướt hiện ra. Cảnh trí thay đổi chóng mặt chỉ trong vài giờ: từ tuyết trắng xóa của đỉnh Sierra Nevada sang những trang trại dâu tây xanh mướt và những đồng cỏ ngập nắng ấm áp của California.

52 giờ viễn du trôi qua như một thước phim quay chậm bằng định dạng phim 70mm, nơi thời gian không được đo bằng những con số nhảy trên màn hình điện thoại, mà bằng nhịp xịch xịch đều đặn của bánh sắt miết vào đường ray. Mình đã đi qua một giao thừa biệt lập hoàn toàn với thế giới công nghệ, không internet, không những thông báo đẩy vội vã, chỉ có thanh âm của gió tuyết Sierra Nevada ngoài ô cửa kính vòm và hơi ấm từ những câu chuyện không đầu không cuối với vài người bạn lạ bên bàn ăn.

Hóa ra, vào cái đêm ranh giới của hai năm giao nhau, việc chọn ngắt kết nối với thế giới vội vã ngoài kia lại là cách duy nhất để mình nghe rõ tiếng lòng mình nhất. Và cỗ máy sắt thép mang tên vị thần Gió Tây ấy, chuyến tàu California Zephyr đã hoàn thành trọn vẹn sứ mệnh của nó: chở mình đi xuyên qua giông bão mùa đông để hạ cánh xuống một khoảng trống bình yên vô tận trong tâm hồn.

Năm mới 2018 đang đến

Mời bạn cùng xem những hình ảnh từ chuyến đi này, hãy dành thời gian để nhìn ngắm mọi thứ bên trong tàu, lúc nó tĩnh lặng và lúc nó nhộn nhịp con người

Dưới đây là phần thiết kế hộp thông tin chi tiết (Travel Info Box) để anh chèn vào bài du ký/nhật ký hành trình. Box này được thiết kế gãy gọn, cung cấp đầy đủ thông số thực tế của tuyến tàu này để người đọc có thể dễ dàng tham khảo nếu muốn trải nghiệm.

SỔ TAY VIỄN DU – HÀNH TRÌNH CALIFORNIA ZEPHYR

Nếu bạn cũng muốn một lần thả mình vào “làn gió Tây” ấm áp để đi tìm những khoảng lặng của riêng mình, dưới đây là những thông tin thực tế cho chuyến hành trình này:

Lịch trình Chi tiết (Chuyến tàu số hiệu 5 – Đi hướng Tây)

• Ga xuất phát: Ga Union Station, Chicago (Illinois).
• Ga cuối: Ga Emeryville, San Francisco (California) – Sau đó Amtrak sẽ có xe bus trung chuyển đón bạn trực tiếp qua cầu Bay Bridge vào trung tâm San Francisco.
• Tổng thời gian di chuyển: Khoảng 51 giờ 45 phút (gần 52 tiếng), trải dài qua 3 ngày 2 đêm và băng qua 7 tiểu bang: Illinois, Iowa, Nebraska, Colorado, Utah, Nevada, và California.
• Mốc thời gian nổi bật (Theo giờ địa phương):
  • Ngày 1 (31/12): Khởi hành từ Chicago lúc 14:00. Tàu uốn lượn qua những cánh đồng Trung Tây và vượt sông Mississippi vào lúc hoàng hôn.
  • Ngày 2 (01/01): Thức dậy ở Denver, Colorado lúc 07:15. Từ đây, hành trình leo dốc ngoạn mục qua dãy Rocky Mountains, chui qua đường hầm Moffat Tunnel và chạy dọc Gore Canyon dọc sông Colorado. Tàu đến Salt Lake City, Utah lúc 23:05.
  • Ngày 3 (02/01): Băng qua sa mạc muối Utah, leo đèo lịch sử Donner Pass trên dãy Sierra Nevada phủ tuyết, rồi hạ độ cao về thung lũng Sacramento đầy nắng ấm trước khi cập ga Emeryville lúc 16:10.

Kinh nghiệm ăn uống & Lưu trú trên tàu

• Lựa chọn phòng: Để có trải nghiệm trọn vẹn nhất cho chuyến đi 2 đêm, bạn nên đặt phòng riêng Roomette hoặc Bedroom. Khi mua vé khoang này, toàn bộ các bữa ăn nóng (Sáng, Trưa, Tối) tại toa Dining Car đã được bao gồm hoàn toàn trong tiền vé.
• Văn hóa bàn ăn (Communal Seating): Đừng ngần ngại khi được xếp ngồi chung bàn với những người xa lạ. Hãy cởi mở, lắng nghe và chia sẻ câu chuyện của mình – đó là “đặc sản” tinh thần quý giá nhất của những chuyến tàu Amtrak đường dài.